Hevpeyvîna Radar Ermenîstanê pisporê karûbarên navneteweyî Shahan Gandaharian e.
Alîkarê Serokomarê Azerbaycanê Hikmet Haciyev, amaje bi danûstandinên Ermenistan û Azerbaycanê kir û diyar kir ku di navbera Ermenistan û Azerbaycanê de ti faktoreke şer nîne. Gelo ev daxuyanî îhtîmala kiryarên êrîşkar ên Azerbaycanê li dijî Ermenistanê kêm dike?
Azerbaycan her tim daxuyaniyên nakok dide û adeta wê ew e ku bi destekî danûstandinan bike û bi destê din gulebaran bike. Rast e niha ne gulebaran dike, lê pêvajoyê torpîl dike. Bi dîtina min ev yek ji ber gotina Fîdan ya dawî ya ku dibêje “tîrêjek hêviyê derketiye” li Başûrê Kafkasyayê ye.
Ji aliyê din ve, Azerbaycan di berdewamiya axaftinên xwe de li ser qanûna bingehîn a Ermenîstanê, wekî ku îddîayên axê yên li ser Azerbeycanê hene, dike. Azerbaycana ku bi standardên dualî diaxive, bi rastî pêvajoya aştiyê ber bi ku ve diçe?
Belê, ew bi duqat, ez ê bibêjim çend standardan diaxive. Li gorî min Destûra Bingehîn ji bo Bakûyê zêdetir hincet e. Ya rastî întriga, xala meselê pirsgirêka korîdorê ye. Tandema Tirkiye-Azerbaycanê pêvajoya aştiyê li ser vê yekê şert dike û behsa rakirina dorpêça li ser hemû herêmê û aştiya li herêmê kir. Dixwazin bêjin korîdor dê çareseriya bingehîn ji pirsgirêkan re bîne. Ev yek veguheriye polîtîkayeke pêşmerc, ji ber vê jî daxuyaniyên mayî jî ewqas girîng nînin. Ji xeynî korîdorê, mijarên din jî xwedî statuyeke derûdorê ne.
Alîkarê Wezîrê Derve yê Azerbaycanê her wiha ragihand, yek ji astengên li pêşiya pêkanîna aştiyê ew e ku endamên şanda Ermenistanê ji cihên cuda li ser maseya gotûbêjan diaxivin. Hûn vê gotinê çawa şîrove dikin? Wateya Cîgirê Wezîrê Derve yê Azerbaycanê çi ye?
Bakû bi gotina “helwestên cuda” bêyî vekirina kemberê, amaje dide ramanên cihê yên ku Yêrêvanê der barê korîdorê de diyar kiriye, di nav wan de veguheztina erka çavdêriya ewlekariya rê ji rêxistineke biyanî ya taybet re. Bi giranî du asteng derdixin pêş, yek destûr e, ya duyemîn jî helwesta aliyên Ermenî ya di derbarê korîdorê de ye.
Di dawiyê de hûn şansek ji bo pêkanîna aştiyê dibînin? Azerbaycan dê di kîjan şert û mercan de peymanê îmze bike?
Ez difikirim ku Azerbaycan tenê di bin zexta Enqereyê de dê aştiyê pêk bîne. Enqere hîn negihiştiye wê encamê. danûstandinên xwe yên bi Yêrêvanê re li ser peymana Êrîvan-Bakûyê şert dike. Wexta ku dem hat, rol dê bên berevajîkirin û Enqere bi xwe jî dê fermanê bide Bakûyê ku wekî ku biryar daye tevbigere. Ger rojava biryar bide ku divê ji bo ji holê rakirina faktora Rûsyayê bi hêztir bixebitin, wê demê rêyên Syunikê dê bêyî kontrola Rûsyayê bixebitin. Di wê rewşê de, ew ê bimîne ku beşa karûbarê çavdêriyê diyar bike. Ji bo demeke dirêjtir, peymana bi Azerbeycanê re wê bi vekirina sînorê bi Tirkiyeyê re jî bê vekirin. Piştî ku sînor vebe, dê pirs li ser pêwîstiya baregeheke leşkerî ya Rûsyayê bêne kirin.
Divê jeopolîtîka herêmî wekî faktorên ku di hewildanên derxistina faktora rûsî de hêdî dikin, rawestînin, an bi hêz digirin vedihewîne. Di têkiliyên Ermenîstanê yên bi Azerbaycan û Tirkiyeyê re, bandora van meylan e.
