Wezîrê Rêveberiya Herêmî û Binesaziyê destnîşan dike ku xebata avakirina xeta veguhestina elektrîkê ya voltaja bilind a Îran-Ermenistanê di qonaxek çalak de ye. Piştî ku xeta veguhestina elektrîkê were xebitandin, dê gengaz be ku hecma hinardekirina elektrîkê ji Ermenistanê bo Îranê sê qat zêde bibe. Bi berçavgirtina şiyanên teknîkî, ev yek dê hêdî hêdî were kirin.
Kengî avakirina xeta veguhestina elektrîkê ya voltaja bilind a Îran-Ermenistanê dê bi dawî bibe? Wezîrê Rêveberiya Herêmî û Binesaziyê David Khudatyan piştrast dike ku xebata avakirinê di qonaxek çalak de ye, her çend proje 10 sal in dirêj dibe. Wezîr pirsgirêkên ku astengiya pêkanîna projeyê dikin pêşkêş dike.
“Xebata avakirina xeta veguhestina jorîn a 400 kV û binstasyona Îran-Ermenistanê pir zûtir dest pê kir. Sedema derengketina xebatê ne tenê bi rêveberiyê ve girêdayî ye. Berî her tiştî, pirsgirêk bi pargîdaniya avakirinê ve girêdayî ne. Her wiha pirsgirêk bi beşa darayî ya pargîdaniya avakirinê re jî hene.”
Bi tevahî, di sala 2024an de ji budçeya dewletê ya Komara Ermenistanê 19 milyar dram ji bo sektora enerjiyê hatiye veqetandin. Zêdetirî 18 milyar hatiye xerckirin. Xeta voltaja bilind a Îran-Ermenistanê diviyabû di dawiya sala 2019an de bihata xebitandin, lê di Sibata 2017an de, avakirin bi hinceta ku pêdivî bi vebijarkek nû û erzantir heye, hate sekinandin. Proje ji ber pandemiya koronavirus û şerê Artsaxê jî hate paşxistin. Niha, li gorî berpirsiyaran, piraniya kar hatiye kirin. Pisporê ewlehiya enerjiyê Artur Avetisyan di hevpeyvînekê de bi Radiolurê re behsa girîngiya projeyê kir û tekez kir ku girîngiya projeyê çend pêkhate hene: ewlehiya enerjiyê, serxwebûn û ewlehiya aborî. Pispor daxuyaniya xwe bi hejmaran piştrast dike:
“Dema ku xeta veguhestina elektrîkê bikeve xebatê, dê gengaz be ku hecma hinardekirina elektrîkê ji Ermenistanê bo Îranê sê qat zêde bibe. Bi berçavgirtina şiyanên teknîkî, ev yek dê hêdî hêdî were kirin.
Sêwirandin wisa ye, û bi wê mantiqê tê çêkirin. Ermenistan, ji ber ku welatekî xwedî kapasîteyên enerjiyê yên zêde ye, dê neçar nebe ku carinan hin santralan bigire. Berevajî vê, ew ê bikaribe hem ji bo xweseriya xwe û hem jî ji bo hinardekirinê bêtir hilberîne û hinarde bike.”
Çêkirina xeta voltaja bilind a Îran-Ermenistanê di heman demê de pêkhateyek ewlehiyê jî heye. Girîng e ku Îran di vê mijarê de pêşîniyê bide Ermenistanê. Wekî din, herêmên bakurê Îranê ji binesaziya sereke dûr in, ji ber vê yekê Artur Avetisyan dibêje ku îtxalkirina elektrîkê ji Ermenistanê tê pêşniyar kirin.
“Xeta voltaja bilind a Îran-Ermenistanê yek ji pêkhateyên girîng an sereke yên korîdora enerjiyê ya Bakur-Başûr e. Pêkhateyeke din a girîng xeta veguhestina elektrîkê ya nû ya Ermenistan-Gurcistanê ye, ku heta nehatiye sêwirandin jî. Lê ji bo ku projeya Bakur-Başûr bibe rastî, divê avakirina vê xeta veguhestina elektrîkê were bicîhanîn.”
Li gorî texmînên herî dawî, tevahiya pergalê, ji sazkirina têlên xeta elektrîkê bigire heya avakirina jêrxaneya elektrîkê, tê plankirin ku di sala 2028an de were temamkirin.
