Çima Tirkiye Qirkirina Ermeniyan înkar dike? Li gorî Taner Akçam du sedemên sereke
Înkarkirina Qirkirina Ermeniyan li Tirkiyeyê li ser du faktoran e: yek ji wan tirsa tolhildanê ye, ya duyemîn jî pirsgirêka nasnameyê ye, lê heke Tirkiye civakek demokratîk be, her du jî dikarin werin derbaskirin. Ev yek ji aliyê dîroknas û pisporê navdar ê Tirk ê li ser Qirkirina Ermeniyan Taner Akçam ve hate gotin, ku niha li Ermenistanê ye da ku wergera Ermenî ya pirtûka xwe ya nû ya bi navê “Koka Dewleta Qirkirinê” di bernameya “FAKTORA HÊZÊ” ya NEWS.am de pêşkêş bike.
“Yek ji sedemên ku Tirkiye Qirkirina Ermeniyan înkar dike ev e ku encamên naskirinê ne diyar in. Ji ber ku heke hûn xeletiya xwe ya dîrokî qebûl bikin, wê hingê divê hûn bi rengekî wê rast bikin. Piraniya Tirkan jî di derbarê vê mijarê de guman dikin. “Bi salan, nemaze piştî kuştina Hrant Dink, ku xalek werçerxê ya girîng bû li Tirkiyeyê, têgihiştinek berfireh hebû ku di demên berê de tiştek xelet çû.” Lê eger em Qirkirina Ermeniyan nas bikin, piştî wê çi dibe? Taner Akçamî got, “Tezmînat li vir mijareke pir cidî ye û ev tiştek e ku hikûmeta Tirkiyeyê jê ditirse.”
Lêbelê, li gorî zanyar, ev zehmetî dikarin werin derbaskirin, ji ber ku mînakên wan hene.
“Li Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê, bo nimûne, her xwendekarekî zanîngehê dizane ku Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê li ser koletiyê hatiye damezrandin, ku damezrînerên Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê xwediyên koleyan bûn. Qesra Spî ji aliyê koleyan ve hatiye avakirin.” Lê ciwan û xwendekarên Amerîkî dikarin xwe ji bavên damezrîner cuda bikin. Ew dikarin bi bavên xwe yên damezrîner serbilind bin, yên ku ji bo welatekî serbixwe li dijî kolonyalîstên Brîtanî şer kirin, lê di heman demê de ew amade ne ku li ser qirkirina xwecihiyên Amerîkî û rastiya ku ew xwediyên koleyan bûn biaxivin. Ew herduyan bi hev re dikin yek. Û ev gengaz e. Çima? Ji ber ku di civakê de têgihîştineke demokratîk heye. Ya ku li Tirkiyeyê kêmasî dît ev e. Ev girêdana rasterast di navbera demokrasiyê û axaftina li ser neheqiya dîrokî de ye. Ez difikirim ku ev xalek girîng e ku dîyasporaya Ermenî, û belkî jî mirovên li vir li Ermenistanê, bi têra xwe baş fêm nakin. Ev girêdana di navbera demokratîkkirina welêt û naskirina neheqiya dîrokî de.
