Berdevka Wezareta Karên Derve ya Ermenîstanê Anî Badalyan di 4ê cotmehê de li ser pirsa “Armenpress”ê li ser gotinên şerker ên ku di van demên dawîn de ji Azerbaycanê pirtir tên bihîstin şîrove kir. Dotira rojê berdevkê Wezareta Derve ya Azerbaycanê li ser daxuyaniyên Berdevka Wezareta Derve ya Ermenistanê daxuyaniyek da. Di vê derbarê de “Armenpress” daxwaz ji Anî Badalyan kir ku bersiva çend pirsên me bide.
Banû Badalyan, li ser şîroveya we ya 4ê cotmehê, berdevka Wezareta Karên Derve ya Azerbaycanê got ku ji lêkolîna biryara Dadgeha Bilind a Ermenîstanê ya derbarê rêziknameya xebatên hevpar ên komîsyonên diyarkirina sînorên Ermenistanê û Azerbaycanê, wan destnîşan kir ku ev biryar di Destûra Bingehîn de daxwazên erdî yên Ermenîstanê ji Azerbaycanê re zêdetir dike. Çawa li ser vê?
Biryara Dadgeha Destûra Bingehîn pir eşkere û rasterast dibêje ku di sala 1990 de Tenê ew bendên Daxuyaniya Serxwebûna Ermenîstanê xwedî hêza destûrî ne, ku bi rastî di xalên Destûra Ermenîstanê de hatine îfade kirin. Û ji ber vê yekê, tiştê ku di metna li dû pêşgotina Destûra Bingehîn a Ermenîstanê de, ango di xalên Destûra Bingehîn de nehatiye nivîsandin, nikare ji Destûra Bingehîn re were hesibandin û bi tenê cîhek ji bo şîroveyek din nemaye, nemaze ku Dadgeha Bilind destnîşan kir ku di biryarên xwe yên berê de ti helwestek din nehatiye destnîşankirin: Ji ber vê yekê, prensîbên bingehîn ên dewletbûna Ermenîstanê û armancên neteweyî yên ku di pêşgotina Destûra Ermenîstanê de hatine behs kirin, ew in ku di metna paşîn a Destûra Ermenîstanê de hatine diyar kirin û li wir tiştek tune ku li hember welatekî wekî îddîaya erdî were şîrove kirin.
Berdevkê Wezareta Karên Derve ya Azerbaycanê destnîşan kir ku di qanûnên din ên qanûnî yên Komara Ermenîstanê de jî li dijî Azerbaycanê îdiayên erdî hene.
Komara Ermenîstanê çendîn car di asta herî bilind û herî bilind de ev mijar rawestiyaye. Beşa 3. ya xala 5. a Destûra Bingehîn a Ermenîstanê destnîşan dike ku peymanên navneteweyî yên pejirandî ji yasayên navxweyî yên Ermenîstanê xwedî hêzeke hiqûqî ye. Gotina wê gotarê bi vî rengî diyartir e. “Di navbera peymanên navneteweyî yên ku ji hêla Komara Ermenîstanê ve hatine pejirandin û normên qanûnê de nakokî çêdibin, normên peymanên navneteweyî têne sepandin.” Di beşa lihevkirî ya pêşnûmeya peymana “Ji bo avakirina aştî û têkiliyên navdewletî yên di navbera Ermenistan û Azerbaycanê” de maddeyek heye ku tê de tê gotin ku alî ji hev tu daxwazên erdî tine ne û destnîşan dikin ku di pêşerojê de daxwazên wiha nekin. Madeyek jî heye ku tu aliyek nikare serî li qanûnên xwe yên navxweyî bide ku cîbicîkirina peymana aştiyê têk bibe. Bi gotineke din, dema ku Peymana Aşitiyê ji aliyê Ermenistan û Azerbaycanê ve were îmzekirin, ji aliyê Dadgeha Destûra Bingehîn ve encamnameya lihevhatina bi Destûra Bingehîn werbigire û ji aliyê Meclîsa Neteweyî ya Ermenîstanê ve were erêkirin, wê ji hemû qanûnên navxweyî xwedî hêzeke hiqûqî ya bilindtir be. Ji ber vê yekê, encamdana Peymana Aşitiyê dê her fikarên Ermenîstan û Azerbaycanê li ser qanûnên cûda yên her du welatan, heke hebin, ji holê rake.
Berdevka Wezareta Derve ya Azerbaycanê her wiha got, dilsoziya Ermenîstanê bi Danezana Alma-Ata re nayê wê wateyê ku Ermenîstan ji Azerbaycanê xwedî daxwaza erdî nîne, ji ber ku Daxuyaniya Alma-Ata ti têkiliya wê bi mijara ku sînorên li ku derê ne. ji welatên Hevbeş ên Dewletên Serbixwe derbas dibin û ew herêm girêdayî kîjan welatî ne?
Ew şîrove bi tevahî negunca ye, ji ber ku di sala 1991 de Di Danezana Alma-Ata ya 21ê Kanûnê de bi zelalî tê gotin ku alî yekparçeyiya axa hev û têknedana sînorên heyî nas dikin. Ji ber vê yekê, welatên ku Danezana Alma-Ata îmze kiribûn, yekparebûna herêmên de jure yên Komarên Sovyetê di dema hilweşîna Yekîtiya Sovyetê de û sînorên îdarî yên nav komarê de de jure wekî sînorê dewletê nas kirin. Û ew sînor têne zanîn û nexşeyên ku van sînoran îfade dikin hem li Ermenîstanê û hem jî li Azerbaycanê hene.
Bi awayê, peyva Peymana Aşitiyê ya ku dibêje ku alî di pêşerojê de li hember hev xwedîyê îddîayên erdî nebin, xuya dike ku îdiayên Azerbaycanê yên ku dibêje Ermenistan xwedî “vebijarkek paşve” ye ku ji Azerbaycanê re îddîayên axê heye, pûç dike.
Û şirovekirina daxuyaniya Alma-Ata, ku di daxuyaniyên berdevkê Wezareta Derve ya Azerbaycanê de heye, dibe ku bi rastî tê wê wateyê ku Azerbaycan bi xwe ji Ermenîstanê daxwazên axa xwe heye, ew tenê dixwaze perdeyek dûman çêbike da ku wê bi tawanbaran veşêre. derhêneriya Ermenistanê kir.
