SocietyTop

Бьбьhен п҆ара ьж к҆ьтева Надийа Мураде

Р҆едаксиайе qьраркьрийә п҆ара ьж к҆ьтева Надийа Мурадейә ״Кәч҆а хьлазийе: сәрhатийа  hесиртийа мьн у шәр҆е мьни мьqабьли ״Дәwләта исламийе״  ә҆лакә (М. ״Эксом״, сала 2018-а), к҆ижан ль малп҆әр҆а реадли.нет–е ль дәстгьhиштьна вәкьридайә.

Чаwа мә дьhа зу ә҆ламкьрьбу, мадәйе р҆абәркьрьне бь т҆емайе бәрч҆ә҆в hьндава р҆едаксийа малп҆әр҆а ״ЕзидиНйуз״-е hатийә п҆арәвәкьрьне у wе  т҆әмсили гӧhдарийа хwәндәванавә.

Дәрhәqа дине эздийада

Эзди баwрдькьн, wәки бәри ә҆франдьна мерьв Хwәде h҆әвт щәhwәре hәрәбьльнд ә҆фьрандьн. Wана навдькьн мәләк, у әw- диhарьбуна сӧр҆а wинә. Бь ә҆франдьна Дьниайе ьж говәка шькәсти, минани дӧр҆е, Хwәде мәләке хwәйи сәрәкә- Тауси Мәләк, шандә  ль ә҆рде, ль к҆ӧ әwи дьлqе тәйре таwьс qәбулкьр у дьнийа бь  р҆әнге п҆әр҆-баске хwәйә гәш р҆әнгкьр.

Ангори легенде, Тауси Мәләк мәрьве пешьн, Адәм, дит, к҆ижан Хwәде бемьрьн ә҆фьрандьбу, у шька wи чу qьрара Хwәде. Һ҆әркә Адәм гәрә ль hәв зедәбуйа, демәк әw, бь фькра Тауси Мәләк, нькарә бемьрьн у к҆амьлвә. Әw ьса жи гәрә геньм бьхӧә, ле әw qәдәхәкьрийә. Wи чахи Хwәде гот, wәки qьрара хьлазийе гәрә Тауси Мәләк qәбулкә. Ахьрийе Адәме геньм бьхӧә, ьж бьhӧште wе бәри wидьн, у ль дьниайе ньсьла эздиайә дӧда wе пешда бе.

Бь избаткьрьна к҆ардарийа хwә бона Хwәде, Мәләк-Таус дьвә орт҆әчи навбәра ә҆рде бь мәрьве ль wи щиwарбуйи у ә҆зменда. Дӧа҆йе хwәда әм hәйщар бәрбьр҆и Тауси Мәләк дьвьн, ле Сала мәйә т҆әзә дьк҆әвә wе р҆оже, чахе әw hатийә ә҆франдьне. Диhарбуне тәйре таwьсә р҆әнг-р҆әнги гәлә мале эздийа дьхәмлиньн, бь биранина дәрhәqа wе йәкеда, wәки әм сайа h҆ькьме wийи hәрибьльнд hәнә. Эзди Тауси мәләк бона wе йәке h҆ьздкьн, wәки әw бехьлазбун хwә п҆ешк҆еши Хwәде дькә у бона wе йәке, wәки әw мә Хwәдева гьредьдә. Ле сӧрмане Ираqе ә҆йната хwә к҆ӧтанә Мәләк-тәйре таwьс у бона wе йәке ньфьр҆а ль мә дькьн, wәки әм сәре хwә бәр wи датиньн.

Чәтьнә ве йәке хwәмькӧр҆бен, у эзди h҆әта гәрә хәвәре ьса нәвежьн, ле гәләк Ираqеда h҆әсавдькьн, wәки сәрhатийа дәрhәqа Мәләк-тәйре таwьсда- әw сәрhатийа дәрhәqа деwдайә, у мә навдькьн деwп҆арез. Әw дьвежьн, wәки Тауси Мәләк,  мәләке Хwәдейи сәрпкә, – әw Иблисә, сьфәте деwә qӧранеда, мәләке мә дә҆w Адәм кьрийә у hьма бь wе йәке- дә҆w Хwәде кьрийә. Һьнәк сәвәqа бир тиньн- ә҆дәти ьж ә҆франдьне дәстпебуна сәдсалийа бисти, е кӧ hаш ә҆дәте эздиайә зар т҆ьнәнә, к҆ижанада те готьне, wәки Тауси Мәләк бона wе йәке hатийә авитьне ль доже, wәки нәхwәстийә сәре хwә бәр Адәм дайнә, ле әw нә ьсайә.

Кк҆ижан h҆име баwәрийа мә р҆ездькә у дәрhәqа h҆әму тьште башә эздитийеда те готьне, е дьн дьдьнә хәвате, wәки хәза мьqабьли мә ә҆фукьн. әва вьр҆а hәрәхьравә дәрhәqа эздийада, ле hьле hе нә йа т҆әк т҆әне.

Мәрьв дьвежьн, wәки эздити, айина дине нәә҆слийә, чьмки к҆ьтева мәйә р҆әсмийә минани Т҆әwарте йан Qӧране т҆ьнә. Дәст wе йәке, wәки hьнәк ьж мә р҆оже чаршәма аве хwәнакьн- wе р҆оже, чахе Тауси Мәләк щара пешьн назаьли ә҆рде бу, р҆ожа мәйә р҆әh҆әтийе у дӧа҆- мә навдькьн нәт҆әмьз. Дәст wе йәке, wәки әм дӧа҆ дькьн,  бәре хwә дьднә тә҆ве, мә h҆әсавдькьн п҆утп҆арез. Сӧрман баwәрийа мәйә р҆еинкарнасиайе баwәрнакьн, к҆ижан к҆омәке дьдә сәрәдәрийе дәрдайине бькьн у щьвака мә дькә йа дьhа щьвйайи, чьмки т҆ӧ динәки ибраhимида фә҆мдарийа ьса т҆ьнә. Һьнә эзди h҆әвса хwә hьнә хӧрәка е минани к҆әләма дькьн, у qәрфе хwә сәва wан ә҆дәте хәрив дькьн. Е дьн к҆ьнще р҆әнге шин хwәнакьн, чьмки әw р҆әнге Тауси Мәләкә,  сәва мерьв беh҆әд пироз, у бьлә сәва ве йәке qәрфе хwә wан дькьн.

Һ҆әтани әз К҆очода мәзьндьбум, мьн дәрhәqа баwәрийа мәда гәлә тьшт ньзанбу. Һәр т҆әне п҆арәкә эздиайә нә мәзьн ьж каста шеха у ״п҆ирайә״, е кӧ е дьн дин hиндькьн. Чахе п҆әрә к҆әтьнә дәсте мала мә, wәки мьн бьшиннә ль Лальше, әз ьди  нә к҆амьлбум. Мәщала мьн т҆ьнәбу әз т҆ьме hәр҆мә щи у wаре мәйә пироз, wәки тьштәки ьж шеха, е кӧ wьра дьман, бьзанвьм.  Сәдсалийе зерандьне әм бәла-бәлайикьрьнә у hәжмара мә кемкьрьнә, дәст чь сәва мә чәтьнбуйә әм сәрhатийе хwәйә зар, чаwа лазьмә, дәрбази hәвдӧкьн. Лебәле әм дьлшанә, wәки р҆ебәре айина дин мьqати эздитийе дьвьн- дәсте нә ит҆абрда баwәрийа мә дькарьбун гәнди мьqабьли мә бьдьнә хәвате.

Дәрhәqа эздитийеда п҆ьр҆и-hьндьки зар҆ар҆а hьла hе чу҆ктийеда гьлидькьн. Мьн дәрhәqа ә҆йде эздийад заньбу, hьлбәт, дьhа гәләки ә҆дәте бәрч҆ә҆вда, нә кӧ дәрhәqа мә҆на wанә илаhида. Мьн заньбу, wәки wәхта Сала эздиайә т҆әзә әм hека р҆әнгдькьн, дьчәнә сәр мәзәле мәрьве хwәйә мьри у әм qӧве хwәда фьтьла ведхьн. Мьн заньбу, wәки мәhа чьрийа пешьн- әв әw мәhәйә, чахе башә qәста Лальше- гәлийе пирози ль нәh҆ийа шеха, бькьн, ль к҆ӧ Баве шех- р҆ебәре  мәйи олийи сәрәкә, у Баве Чаwиш,   мьщеwьре пирозгәhе wьр h҆әщийа сьлавдькьн. Мәhа к҆ануна пешьн әм се р҆ожа- сәва т҆овәкьрьна гӧне хwә, р҆ожи дьгрьн. Һ҆ал-зәwаща т҆әв  wәк҆иле дин у имане дьн, ьса жи дәрбазбуна ьж баwәрике йәкә дьн qәдәхәкьрийә. Мәр҆а дәрhәqа h҆әвтесе ״фәрмане״ бәрейә мьqабьли эздийада гьлидькьрьн, у мә сәрhатийе дәрhәqа пәйк҆әтьна у зерандьнада дьбьhист, h҆әркә әw сәрhатийе пирозбуйана. Мьн заньбу, wәки айина дин дьдуминә дьле жьн у мерада бьжи, е кӧ р҆у дьне к҆әтьбун, wәки әwи хwәйкьн, у әз йәкә ьж wанбум.

Дьйа мьн әз hиндькьрьм әз чаwа дӧа҆ бькьм-сьва бәре хwә бьдьмә р҆оже, р҆оже- бәрва Лальше у шәве- hиве. Qьраре дьн жи hәнә, ле п҆ьр҆анийа wан нә әwqаси бәрк҆ьн. Дӧа҆ h҆әсвдьвә лазмайа шәхси, ле нә борщдари у р҆ьзм. Дькарьн кәр҆-лал дьле хwәда дӧа҆ бькьн, ле ьса жи дькарьн- т҆әв  е дьн, h҆әркә т҆әне әw эздинә.  дӧа҆кьрьн бь hьнәжесте бь щур҆е р҆амусана базне сор-сьпи тенәhәвр҆екьрьне, wәки  гәлә жьн у мере эздийа зәнда хwәва гьредьдьн, мер ьса жи бәстуйа кьрасе хwәйи сьпи р҆адмусьн.

П҆ьр҆анийа эздийа, нав к҆ижана әз мәзьнбумә, р҆оже се дә҆на, hәр щики, дӧа҆ дькьн. Дьhа гәләки, нә кӧ ибадәтгәhада, мьн чоле, сәр бане авайе мә, ьса жи аспежханеда дӧа҆дькьр, ьса жи али хwәрьнчекьрьна дьйа хwә дькьр. Бь готьна чәнд гьлийе стандарт, wәки пәсне Хwәде у Тауси Мәләк дьдьн, дькарьн h҆әму тьшти бежьн, чь лазмә. ״Тауси Мәләкр҆а  дәрhәqа wе йәкеда гьликә, чь тә h҆әйәщандькә,-  де дьготә мә, бь нишанкьрьна жесте лазьм. – Һ҆әркә тӧ дәрhәqа wе йәкеда  h҆әйәщандьви, к҆е h҆ьздьки йан тьштәки дьтьрси, бежә wи. Тауси Мәләке бе hәwара тә״. Мьн сәва ахьрийа хwә дӧа҆дькьр- wәки әз бькарвьм мәк҆т҆әве хьлазкьм у салона хwә вәкьм,- ле ьса жи дәрhәqа ахьрийа бьра, хушке хwә у дьйа хwәда. Ньhа әз дәрhәqа зендимайина айина дин у щьмә҆та хwәда дӧа҆дькьм.

Эзди wә҆дәки дьреж wа жинә, бь к҆ӧбарбуна бь айина дине хwә у бь фәдинәкьрьна wе йәке, wәки әw мәщбурбунә ьж щьмә҆те дьн хәwләвьн. Мә нәщә҆дандийә әм дьhа гәлә т҆опраха  зәвткьн у   әм а҆ще h҆ӧкӧм нинбунә. Айина динае мә дә҆wе накә хәлqе зәвткьн у айина дине хwә бәлакьн, нәахьр ьж хәлqе хәрив ахьрсонги  нькарьн бьвнә эзди.

Дьhа зедә бьдьнә к҆ьвше
Back to top button